کدام تراکنش های بانکی مشمول مالیات نمیشود؟
با گسترش بانکداری الکترونیک و سامانههای هوشمند ردیابی تراکنشها، بسیاری از شهروندان نگران هستند که فعالیتهای مالی روزمره آنها بهطور ناخواسته مشمول مالیات شود
با گسترش بانکداری الکترونیک و سامانههای هوشمند ردیابی تراکنشها، بسیاری از شهروندان نگران هستند که فعالیتهای مالی روزمره آنها بهطور ناخواسته مشمول مالیات شود. اما طبق قوانین جاری کشور، همه تراکنشهای بانکی الزاماً مشمول مالیات نیستند. بخشی از نقل و انتقالات مالی به دلیل ماهیت خانوادگی، حمایتی یا غیرتجاری از بررسی مالیاتی مستثنا هستند. شناخت دقیق این موارد به افراد کمک میکند تا ضمن رعایت قوانین، از سوءتفاهمها و مشکلات احتمالی جلوگیری کنند و سرمایه و دارایی خود را بهصورت قانونی ایمن نگه دارند.
تراکنشهای شخصی و خانوادگی
یکی از شایعترین موارد معاف از مالیات، تراکنشهای بین اعضای خانواده است. انتقال وجه بین والدین، فرزندان، خواهر و برادر یا همسر، به شرطی که ماهیت درآمدی یا تجاری نداشته باشد، از نظر سازمان مالیاتی مشمول مالیات نمیشود. این شامل کارتبهکارتهای روزمره برای مخارج خانوادگی، پرداخت هزینههای تحصیل و درمان و حتی بازپرداخت قرضهای شخصی بدون جنبه درآمدی است. ماهیت خانوادگی این تراکنشها باعث میشود که آنها بهعنوان حمایت یا مصرف شخصی تلقی شوند و در چارچوب مالیات قرار نگیرند.
واریز یارانهها و کمکهای دولتی
دولت به منظور حمایت اجتماعی، مبلغی را تحت عناوینی مانند یارانه نقدی و معیشتی، کمکهزینه کرونا یا سایر بستههای حمایتی به حساب افراد واریز میکند. همچنین وامهای بلاعوض یا تسهیلات کوچک حمایتی از نهادهای عمومی نیز در همین دسته قرار میگیرند. این تراکنشها به دلیل مشخص بودن منبع و هدف حمایتی، معاف از مالیات هستند و مشمول بررسیهای درآمدی نمیشوند. افراد باید بدانند که دریافت این کمکها بههیچوجه به معنای مشمول شدن درآمد جدید نیست.
سود سپردههای بانکی
طبق ماده ۱۴۵ قانون مالیاتهای مستقیم، سود حاصل از سپردههای بانکی نزد بانکها و مؤسسات اعتباری دارای مجوز بانک مرکزی، از پرداخت مالیات معاف است. بنابراین، حتی اگر مبلغ سود حاصل از سپردهها قابل توجه باشد، مشمول مالیات نخواهد بود. این معافیت به شهروندان اجازه میدهد تا داراییهای خود را در قالب سپردههای قانونی افزایش دهند، بدون اینکه نگرانی مالیاتی داشته باشند.
وامهای قرضالحسنه و تسهیلات بانکی
دریافت وام شخصی یا قرضالحسنه، چه از بانک و چه از صندوقهای خانوادگی یا مؤسسات مالی رسمی، بهعنوان تعهد مالی و بازپرداخت تعهد شده محسوب میشود و درآمد تلقی نمیشود؛ بنابراین این تراکنشها مشمول مالیات نیستند. از این منظر، افراد میتوانند از منابع قرضی برای مصارف شخصی یا خانوادگی استفاده کنند، بدون اینکه سازمان مالیاتی آنها را بهعنوان درآمد جدید شناسایی کند.
جوایز بانکی و قرعهکشیها
جوایز حاصل از قرعهکشی بانکها، سود اوراق مشارکت یا سایر جوایز مشابه، طبق قوانین فعلی، در زمره منابع مشمول مالیات قرار نمیگیرند. بنابراین، دریافت این نوع درآمدها نیاز به ارائه اظهارنامه یا پرداخت مالیات ندارد. بانکها معمولاً این تراکنشها را بهطور جداگانه ثبت میکنند تا شفافیت مالی حفظ شود.
جابجایی پول بین حسابهای یک شخص
انتقال وجه بین حسابهای خود فرد، چه در یک بانک و چه در چند بانک مختلف، مشمول مالیات نیست. دلیل این معافیت ساده است: مالکیت پول تغییر نمیکند و تراکنش صرفاً جابجایی داخلی داراییها محسوب میشود. این مورد یکی از پرتکرارترین تراکنشهای معاف از مالیات است و برای مدیریت نقدینگی شخصی اهمیت دارد.
تراکنشهای حمایتی دانشجویی یا تحصیلی
پرداخت شهریه یا کمکهزینه زندگی توسط والدین، خیریهها یا نهادهای حمایتی به دانشجویان یا افراد تحت سرپرستی، مشمول مالیات نمیشود. دلیل این معافیت آن است که این تراکنشها ماهیت درآمدی و تجاری ندارند و صرفاً یک کمک مالی یا حمایتی محسوب میشوند. این نوع تراکنشها به خصوص در دوره تحصیل دانشجویان بسیار رایج است و قانونگذار برای آنها معافیت قائل شده است.
تراکنشهایی که ممکن است بررسی شوند
با وجود معافیتهای ذکر شده، برخی تراکنشها اگرچه در ظاهر شخصی به نظر میرسند، ممکن است مشمول بررسی مالیاتی شوند. برای مثال، دریافت وجه با مبالغ بالا از افراد غیرفامیل بدون مستندات، کارتبهکارتهای پرتکرار از حسابهای مختلف یا استفاده از حساب شخصی برای فروش آنلاین یا مشاغل خانگی، ممکن است از نظر سازمان مالیاتی حساس باشد. حتی اگر عنوان تراکنش هدیه یا قرض باشد، در صورتی که الگوی تجاری یا درآمدی داشته باشد، بررسی میشود.
توصیههای کاربردی برای افراد حقیقی
برای جلوگیری از سوءتفاهم مالیاتی، افراد باید از استفاده تجاری از حسابهای شخصی خودداری کنند و برای فعالیتهای اقتصادی، حساب جداگانه افتتاح کنند. همچنین تراکنشهای با مبالغ بالا را مستند و شفاف انجام دهند و درآمدهای مستمر خود را به سازمان مالیاتی اعلام کنند.
رعایت این اصول، همراه با تفکیک حسابهای شخصی و تجاری، از بروز مشکلات حقوقی و مالیاتی جلوگیری میکند و به مدیریت بهتر داراییها کمک میکند.
منبع:اقتصاد ۲۴
