کشف قدیمیترین هنر صخرهای دنیا
سنگنگارهای که حدود ۶۷٬۸۰۰ سال پیش بر دیوار غاری در اندونزی ثبت شد، اکنون عنوان قدیمیترین هنر صخرهای کشفشده در تاریخ را به خود اختصاص داده است.
سنگنگارهای که حدود ۶۷٬۸۰۰ سال پیش بر دیوار غاری در اندونزی ثبت شد، اکنون عنوان قدیمیترین هنر صخرهای کشفشده در تاریخ را به خود اختصاص داده است.
باستانشناسان در کشفی جنجالی، اثری خلقشده به دست انسان را در غارهای اندونزی شناسایی کردند که با قدمتی نزدیک به ۶۸هزار سال، عنوان قدیمیترین هنر صخرهای جهان را از آن خود کرده است. این یافته که با تحلیل دقیق ایزوتوپهای اورانیوم تأیید شده، مرزهای تاریخ هنر را جابهجا میکند و شواهد جدیدی از توانمندیهای خیرهکنندهی انسان خردمند در دریانوردی و مهاجرتهای پیش از تاریخ ارائه میدهد.
آدام بروم، باستانشناس برجسته، در توضیح شیوهی خلق اثر کشفشده میگوید: «تصویر زمانی شکل گرفته که فردی دست خود را روی دیوار قرار داد و سپس رنگ را از دهان خود به اطراف آن اسپری کرد.» این استنسیل یا طرح شابلونی دست، در میان صدها نقاشی دیگر از حیوانات و طرحهای نمادین قرار دارد که با استفاده از گل اخرا و زغال بر دیوارههای غار مونا در نزدیکی جزیره سولاوسی ترسیم شدهاند.
تولیدکنندگان آثار هنری اولیه در سولاوسی، بخشی از جمعیت گستردهی انسانهای مدرنی بودند که در نهایت تا ۶۵هزار سال پیش قاره استرالیا را به تسخیر خود درآوردند. یافتههای تیم از این نظریه پشتیبانی میکند که انسانهای خردمند (Homo sapiens) در مسیر مهاجرت جزیرهبهجزیره با استفاده از قایقهای کندهکاریشده به سمت قاره باستانی ساهول، سرزمینی که زمانی گینه نو و استرالیا را به هم متصل میکرد، در این منطقه حضور داشتند. تا پیش از این کشف، تصور میشد قدیمیترین هنر غار متعلق به نئاندرتالها در اروپا با قدمت ۶۵هزار سال است.
پیشینهی فعالیتهای علمی آدام بروم در سولاوسی به کشفیات خیرهکنندهی دیگری نیز پیوند خورده است؛ از جمله کشف یک نقاشی ۴۴هزار ساله که احتمالاً نخستین روایت داستانی مصور جهان محسوب میشود و همچنین تصویر یک خوک با قدمت ۴۵هزار سال که در سال ۲۰۲۱ شناسایی شد. به گفتهی این پژوهشگر، اثر جدید که بهسختی از میان لایههای معدنی و نقاشیهای متأخر قابل تشخیص است، نشاندهندهی آغاز سنت هنری غنی است که برای دهها هزار سال در منطقه تداوم یافت.
غارهای واقع در جزایر اطراف سولاوسی اندونزی، مملو از آثار هنری باستانی هستند. نمونهای از این آثار، نقشهای حیوانی هستند که بر دیوارههای این غارها خودنمایی میکنند.
تعیین قدمت ۱۱ نقاشی غار در جزایر اقماری سولاوسی، از طریق تحلیل ایزوتوپهای اورانیوم در لایههای نازک کربنات کلسیم انجام شده است. این لایههای معدنی در طول هزارهها و در محیط مرطوب غارهای آهکی روی آثار هنری تشکیل شدهاند. دقت بالای این روش به تیم تحقیق امکان داد تا یک خط زمانی دقیق از نقاشیهای پیش از تاریخ ترسیم کنند و طرح دست در غار متاندونو را به عنوان کهنترین اثر بشری در این رده معرفی نمایند.
تکنیک بهکاررفته در اثر نشان میدهد که هنرمند با چرخاندن اندک دست خود در زمان پاشش رنگ، انگشتان را باریکتر یا شبیه به چنگال جلوه داده است؛ روشی که تا حدود ۲۰هزار سال پیش در غارهای سولاوسی تکرار میشد. این تصویر باستانی احتمالاً نشاندهندهی تفاوت در ظرفیتهای هنری نئاندرتالها و انسانهای مدرن اولیه است. اگرچه طرحهای دست نئاندرتالها با قدمت ۶۶هزار سال در اسپانیا کشف شدهاند، مسیر تکامل هنر در انسانهای خردمند بسیار فراتر رفت و از این شابلونهای ساده به خلق شاهکارهایی همچون غار شووه در فرانسه منتهی شد که مملو از نقاشیهای پیچیده با قدمت ۳۷هزار سال است.
جامعهی علمی واکنشهای متفاوتی به کشف تازه نشان داده است. برخی باستانشناسان این یافته را سندی بر توانمندی انسانهای اولیه در دریانوردی با قایق یا کلک میدانند. در مقابل، کارشناسان دیگری نیز نسبت به این استنتاج معترض هستند. آنها میگویند آثار ممکن است توسط گروههای انسانی دیگری ایجاد شده باشند و سفر میان جزایر نیز لزوماً به معنای دریانوردی هدفمند نیست؛ چرا که ممکن است افراد مانند سایر پستانداران، با شناکردن یا سوار بر آوارهای شناور در اقیانوس به این جزایر رسیده باشند.
گزارش یافتهها در نشریه علمی نیچر منتشر شده است.
منبع:زومیت
