چگونه پرندگان در زمستان گرم میمانند؟
شما در پارک ایستادهاید، یک پالتوی زمستانی ضخیم پوشیدهاید، کلاه بافتنی، دستکش، شالگردن و چکمههای گرم به پا دارید، و با این حال هنوز از شدت سرما بیحس شدهاید و میلرزید. ناگهان پرندهای را میبینید که از شاخهای به شاخه دیگر میپرد.
شما در پارک ایستادهاید، یک پالتوی زمستانی ضخیم پوشیدهاید، کلاه بافتنی، دستکش، شالگردن و چکمههای گرم به پا دارید، و با این حال هنوز از شدت سرما بیحس شدهاید و میلرزید. ناگهان پرندهای را میبینید که از شاخهای به شاخه دیگر میپرد. کمی آنطرفتر، اردکها با آرامش در برکه شنا میکنند و روی سطح یخ قدم میزنند.
در زمستان، پرندگان در واقع پرهای بیشتری رشد میدهند. آوا میکلآنژلو، آموزگار طبیعتگرا میگوید: «تراکم پرهای آنها در ماههای سرد بین ۳۵ تا ۷۰ درصد افزایش مییابد. همانطور که پوشش ما از تیشرت و شلوارک در تابستان به کاپشن و شلوار بلند در زمستان تغییر میکند، این پرندگان نیز تغییر مشابهی را تجربه میکنند.»
پرندگان انواع مختلفی از پر دارند و یکی از این انواع در هوای سرد اهمیت ویژهای دارد: پرهای کرکی. این پرها بسیار پفدار هستند و نزدیک به پوست رشد میکنند و عملاً مانند یک لایه پایه عایق حرارتی عمل میکنند. آنا پیجن، استاد بومشناسی جنگل و حیاتوحش، میگوید: «از میان انواع مختلف پرهایی که پرندگان دارند، پرهای کرکی در به دام انداختن گرمای بدن بسیار کارآمد هستند.»
متأسفانه همین ویژگی باعث شده است که از پرهای کرکی برای پُر کردن کاپشنها، لحافها و سایر محصولات استفاده شود، هرچند امروزه برندهای اخلاقمدار از عایقهای مصنوعی استفاده میکنند که عملکردی مشابه دارند.
احتمالاً در روزهای سرد دیدهاید که پرندگان گردتر و پفکردهتر به نظر میرسند. میکلآنژلو توضیح میدهد: «آنها با این کار هوا را میان پرهای خود به دام میاندازند و این هوا سپس توسط گرمای بدنشان گرم میشود.»
پرندگان همچنین با پوشاندن بخشهای بدون پر بدنشان، اتلاف گرما را کاهش میدهند. برای مثال، ممکن است نوک خود را در میان پرهای پشت یا زیر بالها فرو ببرند و بنشینند تا پاها و ساقهای بدون پرشان پوشانده شود.
آنها همچنین گاهی روی یک پا میایستند و پای دیگر را در میان پرهای سینه پنهان میکنند. این کار سطح پوست بدون پوشش در معرض سرما را به نصف کاهش میدهد. زمانی که هوا بهشدت سرد و بادی میشود، پرندگان نیز مانند انسانها به دنبال سرپناه میگردند. پیجن توضیح میدهد که برخی پرندگان پشت برجستگیهای کوچک زمین پنهان میشوند تا از باد در امان بمانند.
پرندگان آبزی گیرندههای درد بسیار کمی در پاهای خود دارند، بنابراین سرما را مانند انسانی که با پای برهنه روی یخ بایستد تجربه نمیکنند. افزون بر این، آنها با استفاده از فرایندی به نام تبادل گرمایی جریان مخالف، اتلاف گرما را کاهش میدهند. در این سازوکار، گرمای خون گرم که به سمت پاها جریان دارد، پیش از رسیدن به اندامهای انتهایی، به خون سردتری که در مسیر بازگشت به بدن است منتقل میشود. به این ترتیب، دمای مرکزی بدن پرنده بهشدت کاهش نمییابد، در حالی که پاها همچنان اکسیژن کافی برای عملکرد طبیعی دریافت میکنند.
همانطور که انسانها پیش از یک کولاک مواد غذایی ذخیره میکنند، بسیاری از پرندگان نیز از پیش غذا ذخیره میکنند. پیجن میگوید آنها در ماههای گرمتر، دانهها و حشرات را در شکافهای پوست درخت و زیر لبههای گلسنگها پنهان میکنند تا زمانی که غذا کمیابتر میشود، بتوانند از آن استفاده کنند.
بنابراین، بله، زمستان میتواند سخت و بیرحم باشد، اما پرندگان با مجموعهای پیچیده از سازگاریهای فیزیولوژیک و رفتاری، خود را بهگونهای تجهیز کردهاند که نهتنها زنده بمانند، بلکه این فصل سرد را با موفقیت پشت سر بگذارند.
منبع:دیجینوی
